{"id":4064,"date":"2019-05-23T22:33:27","date_gmt":"2019-05-23T20:33:27","guid":{"rendered":"http:\/\/tppir.przemysl.pl\/?p=4064"},"modified":"2019-05-23T22:33:27","modified_gmt":"2019-05-23T20:33:27","slug":"konferencja-w-dniach-17-18-maja-2019r-pt-ksiadz-plk-jozef-panas-obronca-ziemi-przemyskiej-i-lwowskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tppir.przemysl.pl\/?p=4064","title":{"rendered":"Konferencja w dniach 17-18 maja 2019r. pt. „Ksi\u0105dz p\u0142k. J\u00f3zef Pana\u015b- obro\u0144ca Ziemi Przemyskiej i Lwowskiej”"},"content":{"rendered":"

\u201eI stan\u0105\u0142 s\u0142uga przed Panem pokazuj\u0105c swoje rany<\/i><\/span><\/span>\u201d \u2013 wspomnienie
\ni upami\u0119tnienie J\u00f3zefa Panasia \u2013 ksi\u0119dza, \u017co\u0142nierza, patrioty, \u201d<\/span><\/span>chorego na Polsk\u0119<\/i><\/span><\/span>\u201d.<\/span><\/span><\/p>\n

Ks. J\u00f3zef Pana\u015b to posta\u0107 nietuzinkowa i kontrowersyjna. <\/i><\/span><\/span>Jednak, kiedy przyjrzymy si\u0119 jego \u017cyciorysowi to zauwa\u017cymy, \u017ce nigdy nie sprzeniewierzy\u0142 si\u0119 swojej funkcji kap\u0142a\u0144skiej, nigdy jego \u017cycie nie by\u0142o zaprzeczeniem kap\u0142a\u0144stwa. Owszem, by\u0142 bardzo aktywnym dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym, by\u0142 \u017co\u0142nierzem bior\u0105cym udzia\u0142 bezpo\u015brednio w walkach frontowych, w latach nie tylko I wojny \u015bw. ale tak\u017ce po jej zako\u0144czeniu, kiedy Polska odzyskiwa\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107<\/span><\/span><\/em> – s\u0142owami<\/span><\/span><\/em> dr Dariusza Iwaneczko, dyrektora rzeszowskiego oddzia\u0142u IPN trzydniow\u0105 Konferencj\u0119 popularno-naukow\u0105 <\/span><\/span>\u201eKs. p\u0142k. J\u00f3zef Pana\u015b \u2013 obro\u0144ca Ziemi Przemyskiej i Lwowskiej\u201d<\/span><\/span><\/span> rozpocz\u0119\u0142a Bogus\u0142awa Pieczy\u0144ska, Prezes Zarz\u0105du Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Przemy\u015bla i Regionu.<\/span><\/span><\/p>\n

Patronat Honorowy nad konferencj\u0105 przyj\u0119li: Arcybiskup Metropolita Przemyski Adam Szal, Przewodnicz\u0105cy Sejmiku Wojew\u00f3dztwa Podkarpackiego Jerzy Borcz oraz Prezydent Miasta Przemy\u015bla Wojciech Bakun.<\/span><\/span><\/p>\n

W dniu 17 maja 2019 r. do Przemyskiej Biblioteki Publicznej przyby\u0142o wiele go\u015bci,
\nw\u015br\u00f3d kt\u00f3rych byli: wiceprzewodnicz\u0105cy Rady Miejskiej w Przemy\u015blu Maciej Kami\u0144ski, radni Rady Miejskiej w Przemy\u015blu Monika R\u00f3\u017cycka i Andrzej Berestecki, Naczelnik Wydzia\u0142u Kultury, Sportu i Turystyki UM w Przemy\u015bl Janusz \u0141ukasiewicz, Dyrektor Centrum Edukacji Pracy M\u0142odzie\u017cy OHP w Przemy\u015blu Agata Lach, Naczelnik Wydzia\u0142u Prewencji Komendy Miejskiej Policji w Przemy\u015blu komisarz Jerzy Kruczek oraz wicedyrektor I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego w Przemy\u015blu Tomasz Ku\u017amiek. <\/span><\/span><\/p>\n

Z Odrzykonia, miejsca urodzenia bohatera konferencji, przybyli tak\u017ce przedstawiciele rodziny \u015bp. ks. J\u00f3zefa Panasia, b\u0119d\u0105cy r\u00f3wnocze\u015bnie cz\u0142onkami Stowarzyszenia Odrzykoniak\u00f3w wraz z jego przewodnicz\u0105c\u0105 Barbar\u0105 Guzek. Licznie stawili si\u0119 harcerze 5 Przemyskiej Dru\u017cyny Starszoharcerskiej im. hm. Zbigniewa Grochowskiego
\nz Hufca Ziemi Przemyskiej ZHP. <\/span><\/span><\/p>\n

Pierwszego dnia konferencji, podczas sesji popularno-naukowej posta\u0107 i \u017cycie bohaterskiego kap\u0142ana-\u017co\u0142nierza, kapelana II Brygady Legion\u00f3w Polskich, uczestnika walk o
\nPrzemy\u015bl w 1918 roku, licznie zebranym s\u0142uchaczom, przybli\u017cyli dwaj znani przemyscy historycy: dr Lucjan Fac <\/span><\/span><\/span>wyk\u0142adem<\/span><\/span> \u201e<\/i><\/span><\/span>Fanatyk narodowy Pana\u015b J\u00f3zef (1887 \u2013 1940) ksi\u0105dz , kapelan Legion\u00f3w i Wojska Polskiego\u201d<\/i><\/span><\/span> oraz dr Grzegorz Szopa wyk\u0142adem <\/span><\/span><\/span>\u201e<\/span><\/span>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 ks. J\u00f3zefa Panasia po przewrocie majowym\u201d.<\/i><\/span><\/span> Opieraj\u0105c si\u0119 na tych wyst\u0105pieniach warto przytoczy\u0107 podstawowe fakty z biografii tej wa\u017cnej dla historii Polski i Przemy\u015bla postaci.<\/span><\/span><\/p>\n

Ksi\u0105dz J\u00f3zef Pana\u015b urodzi\u0142 si\u0119 23 listopada1887 roku w Odrzykoniu w biednej rodzinie ch\u0142opskiej. By\u0142 synem Szymona i Tekli z domu Guzek. W latach 1899-1907 ucz\u0119szcza\u0142 do C.K. Gimnazjum z polskim j\u0119zykiem wyk\u0142adowym w Przemy\u015blu
\n(obecnie I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce im. J. S\u0142owackiego) Tutaj w 1907 r., z wyr\u00f3\u017cnieniem, zda\u0142 matur\u0119 i wst\u0105pi\u0142 do Seminarium Duchownego w Przemy\u015blu, gdzie podj\u0105\u0142 studia teologiczne. \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie przyj\u0105\u0142 w 1911 r., z r\u0105k biskupa J\u00f3zefa Pelczara.
\nPo otrzymaniu \u015bwi\u0119ce\u0144 rozpocz\u0105\u0142 pos\u0142ug\u0119 jako wikary w Dublanach a nast\u0119pnie jako prefekt szko\u0142y wydzia\u0142owej w Dobromilu. Ju\u017c w\u00f3wczas da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako aktywny spo\u0142ecznik. Prowadzi\u0142 sk\u0142adnic\u0119 k\u00f3\u0142ek rolniczych w Dobromilu, w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Polskiego Stronnictwa Ludowego, a tak\u017ce konspiracyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 lokalnych <\/span><\/span>Dru\u017cyn Bartoszowych
\n<\/i><\/span><\/span>i <\/span><\/span>Soko\u0142a.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

W 1913 r. wyjecha\u0142 do Niemiec (ksi\u0119stwo Anhalt), gdzie pracowa\u0142 jako kapelan w\u015br\u00f3d polskich robotnik\u00f3w sezonowych. Po wybuchu wojny pos\u0105dzony przez w\u0142adze niemieckie o szpiegostwo, zosta\u0142 aresztowany. Po wyja\u015bnieniu spornej kwestii obywatelstwa wyjecha\u0142 do Galicji, gdzie 30 sierpnia 1914 r. wraz z dobromilsk\u0105 dru\u017cyn\u0105 <\/span><\/span>Soko\u0142a <\/i><\/span><\/span>wst\u0105pi\u0142
\nw Sanoku do Legionu Wschodniego. <\/span><\/span><\/p>\n

\u201eLegitymacja Soko\u0142a wystarczy\u0142y mi w zupe\u0142no\u015bci za przepustk\u0119 i bilet jazdy
\nz Dobromila do Sanoka. Poci\u0105gi prze\u0142adowane uchod\u017acami. Wszystko jakby przed straszn\u0105 jak\u0105\u015b burz\u0105 ucieka\u0142o na zach\u00f3d, a trwo\u017cliwe opowiadania uciekinier\u00f3w podnosi\u0142y do niesko\u0144czonej pot\u0119gi groz\u0119 nieznanej owej strasznej burzy, kt\u00f3rej huk od Lwowa ju\u017c by\u0142o s\u0142ycha\u0107. W Sanoku, w fabryce wagon\u00f3w, zasta\u0142em dwa bataliony Legionu Wschodniego. Wspaniale maszeruj\u0105ca kolumna, zaopatrzona w ca\u0142y rynsztunek, zr\u0119cznie rozwijaj\u0105ca si\u0119 na s\u0142owa polskiej komendy, sprawi\u0142a na mnie radosne i silne wra\u017cenie. Nareszcie doczekali\u015bmy si\u0119! (\u2026) <\/i><\/span><\/span><\/p>\n

Gwar \u017cycia obozowego poch\u0142on\u0105\u0142 mnie zupe\u0142nie. Jedynym moim celem by\u0142o zosta\u0107
\nw Legionach, ale trudno\u015bci si\u0119 pi\u0119trzy\u0142y, bo Legion Wschodni mia\u0142 ju\u017c kapelana, ojca Damiana W\u0119gla, kapucyna. O\u015bwiadczy\u0142em wi\u0119c, \u017ce mi na posadzie kapelana tak mocno nie zale\u017cy, a jestem zdr\u00f3w i jeszcze nie stary, wi\u0119c ka\u017cd\u0105 wyznaczon\u0105 mi s\u0142u\u017cb\u0119 ch\u0119tnie b\u0119d\u0119 pe\u0142ni\u0107. Poniewa\u017c intendentura Sekcji Wschodniej nie bardzo dobrze funkcjonowa\u0142a, a trzeba by\u0142o wy\u017cywi\u0107 oko\u0142o dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy ludzi w czasie ci\u0105g\u0142ych ruch\u00f3w, na razie przeznaczono mnie do intendentury, a po kilkudniowej praktyce w Sanoku, zosta\u0142em przeznaczony na prowiantowego IV baonu, kt\u00f3rym dowodzi\u0142 porucznik J\u00f3zef Szczepan, p\u00f3\u017aniej za\u015b porucznik Hamburger z Ko\u0142omyi (\u2026).<\/i><\/span><\/span>1<\/a><\/i><\/span><\/span><\/sup>\u201d<\/i><\/span><\/span>   <\/span><\/span><\/p>\n

W latach 1914\u20131918 przemierzy\u0142 wraz z legionami front w Karpatach, Bukowinie, Besarabii, na Wo\u0142yniu i Litwie. By\u0142 oficerem prowiantowym i mena\u017cmajstrem, przede wszystkim jednak duchownym. Opiekowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce pobojowiskami legionowymi na obszarze walk, g\u0142\u00f3wnie II Brygady. Do po\u0142owy wrze\u015bnia 1914 r., jako kapelan zwi\u0105zany by\u0142 z  <\/span><\/span>2 pu\u0142kiem piechoty<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>, wchodz\u0105cym w sk\u0142ad <\/span><\/span>Legionu Wschodniego<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>. Nast\u0119pnie zosta\u0142 mianowany na stanowisko kapelana ca\u0142ego Legionu. Dalszy szlak odbywa\u0142 z <\/span><\/span>3 pu\u0142kiem piechoty<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span> <\/span><\/span>Legion\u00f3w Polskich<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>, pod dow\u00f3dztwem mjr. <\/span><\/span>J\u00f3zefa Hallera<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>. Bra\u0142 udzia\u0142 w bitwach pod Nadw\u00f3rn\u0105, <\/span><\/span>Mo\u0142otkowem<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>, Pasieczn\u0105 i Rafaj\u0142ow\u0105. W powo\u0142anej wiosn\u0105 1915r, –
\n <\/span><\/span>II Brygadzie Legion\u00f3w Polskich<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span> pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 kapelana <\/span><\/span>3 pu\u0142ku piechoty<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>. W czerwcu 1915 by\u0142 \u015bwiadkiem <\/span><\/span>szar\u017cy pod Rokitn\u0105<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>. W 1 po\u0142owie sierpnia 1915 obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 szefa referatu spraw duszpasterskich przy Komendzie Legion\u00f3w, gdzie za zgod\u0105 komendanta  <\/span><\/span>J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span> uporz\u0105dkowa\u0142 m.in. sprawy metrykalne dotycz\u0105ce poleg\u0142ych legionist\u00f3w i u\u0142o\u017cy\u0142 regulamin dla kapelan\u00f3w wojskowych. R\u00f3wnocze\u015bnie od sierpnia 1915 by\u0142 kapelanem dowodzonego przez<\/span><\/span> pp\u0142k. <\/span><\/span>Boles\u0142awa Roj\u0119<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>, <\/span><\/span>4 pu\u0142ku piechoty<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span> <\/span><\/span>III Brygady Legion\u00f3w Polskich<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>, z kt\u00f3rym bra\u0142 udzia\u0142 w bitwie pod Kuklami. W listopadzie 1915 zosta\u0142 ranny pod Polsk\u0105 G\u00f3r\u0105. W lipcu 1916 w zast\u0119pstwie kapelana <\/span><\/span>5 pu\u0142ku piechoty<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span> <\/span><\/span>I Brygady Legion\u00f3w Polskich<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span> uczestniczy\u0142 w <\/span><\/span>bitwie pod Kostiuchn\u00f3wk\u0105<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>. W grudniu 1916 odzyska\u0142 dla potrzeb Legion\u00f3w by\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy w Warszawie (p\u00f3\u017aniejsza <\/span><\/span>Katedra Polowa Wojska Polskiego<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>) i kierowa\u0142 przez kr\u00f3tki czas, jego odnow\u0105. 20 grudnia 1916 zosta\u0142 powo\u0142any na stanowisko superiora polowego Legion\u00f3w, co oznacza\u0142o zwierzchnictwo nad wszystkimi kapelanami legionowymi i ca\u0142ym duchowie\u0144stwem we wszystkich brygadach.
\nW okresie <\/span><\/span>kryzysu przysi\u0119gowego<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span> w lipcu 1917 opowiedzia\u0142 si\u0119 za pozostaniem II Brygady Legion\u00f3w przy boku pa\u0144stw centralnych i za jej podporz\u0105dkowaniem <\/span><\/span>Tymczasowej Radzie Stanu<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>. Od 2 po\u0142owy wrze\u015bnia 1917 by\u0142 superiorem <\/span><\/span>Polskiego Korpusu Posi\u0142kowego<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>.<\/span><\/span>2<\/a><\/span><\/span><\/sup><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017cki okres w jego karierze duszpasterskiej to z pewno\u015bci\u0105 w\u0142a\u015bnie kampania karpacka, jako \u017ce wtedy musia\u0142 opiekowa\u0107 si\u0119 rannymi legionistami po obu stronach Karpat. Od strony Nadw\u00f3rnej w Rafaj\u0142owej i od strony po\u0142udniowej w\u0119gierskiej.
\nZ tego te\u017c powodu droga jaka na trwa\u0142e wyry\u0142a si\u0119 w jego pami\u0119ci to Droga Legion\u00f3w, na prze\u0142\u0119cz Rogodze. Tutaj ksi\u0105dz Pana\u015b przygotowa\u0142 w dw\u00f3ch turach trzydniowe rekolekcje dla Legion\u00f3w. Jedne przeprowadzi\u0142 sam, drugie jeden z miejscowych Jezuit\u00f3w. W rekolekcjach wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 t\u0142umy \u017co\u0142nierzy, a do spowiedzi przyst\u0105pi\u0142o oko\u0142o 75 % legionist\u00f3w. Tutaj
\nw Ko\u0142omyji, Pana\u015b opracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c ksi\u0105\u017ceczk\u0119 do nabo\u017ce\u0144stw dla legionist\u00f3w. Wykorzystuj\u0105c chwilowy zast\u00f3j w dzia\u0142aniach wojennych uda\u0142 si\u0119 do Krakowa celem wydania jej drukiem. Ksi\u0105\u017ceczka ukaza\u0142a si\u0119 w 1915 r. pod tytu\u0142em <\/span><\/span>Nabo\u017ce\u0144stwo dla \u017co\u0142nierzy Legion\u00f3w Polskich i dla m\u0142odzie\u017cy polskiej.<\/i><\/span><\/span> W ten spos\u00f3b zako\u0144czy\u0142 si\u0119 pierwszy legionowy rozdzia\u0142 w karierze kapelana 3 pu\u0142ku piechoty legion\u00f3w. W jej trakcie
\n16 pa\u017adziernika mianowany zosta\u0142 urz\u0119dnikiem wojskowym XI klasy (ppor.),a 11 listopada awansowa\u0142 na urz\u0119dnika X klasy (por.) 9 sierpnia 1915 r. mianowano go urz\u0119dnikiem wojskowym XI klasy (kpt.) oraz szefem referatu spraw duszpasterskich przy komendzie Legion\u00f3w, by 20 grudnia otrzyma\u0107 zwierzchnictwo nad ca\u0142ym duchowie\u0144stwem legionowym<\/span><\/span>3<\/a><\/span><\/span><\/sup>. <\/span><\/span><\/p>\n

By\u0142 doskona\u0142ym organizatorem, wykaza\u0142 si\u0119 ogromn\u0105 energi\u0105 w przywracaniu ko\u015bcio\u0142\u00f3w polskich, zamienionych przez w\u0142adze carskie po powstaniu styczniowym na cerkwie. Uda\u0142o si\u0119 wtedy otworzy\u0107 \u015bwi\u0105tynie w Drewlowie na Podlasiu, w Le\u015bnej (przy klasztorze) i Hulewiczach nad Stochodem. W 1916 r. opracowa\u0142 i wyda\u0142 regulamin s\u0142u\u017cbowy dla kapelan\u00f3w legionowych oraz <\/span><\/span>X przykaza\u0144 legionisty<\/i><\/span><\/span>, kt\u00f3re zosta\u0142y wydane w Krakowie w postaci karty pocztowej. Ju\u017c wtedy by\u0142 postaci\u0105 bardzo znan\u0105. W 1916 r. wydano kart\u0119 pocztow\u0105 z jego portretem autorstwa S. Sonnenwenda mimo, \u017ce nie dba\u0142 o tak\u0105 tani\u0105 form\u0119 popularno\u015bci. W\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy uwa\u017cany by\u0142 za \u201e<\/span><\/span>r\u00f3wnego ch\u0142opa\u201d<\/i><\/span><\/span> (co ze wzgl\u0119du na pochodzenie spo\u0142eczne w 100% pokrywa\u0142o si\u0119 z prawd\u0105, ale dodatkowo dawa\u0142o mu szacunek ze strony kadr oficerskich, inteligenckich, nawet arystokratycznych). W okresie najci\u0119\u017cszych walk zdoby\u0142 sobie ogromny szacunek \u017co\u0142nierzy. Dba\u0142 o nich cz\u0119sto, nawet w\u0142asnym kosztem. Jezuita ks. Kazimierz Nowina \u2013Konopka pisa\u0142: <\/span><\/span>Jako tzw. Superior polowy Legion\u00f3w Polskich organizowa\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 duszpastersk\u0105 i mia\u0142 w tym du\u017ce zas\u0142ugi. Od pocz\u0105tku by\u0142 z Legionami, ostrzelany, nie dba\u0142 sam o siebie, wiecznie obdarty i brudny, a Polak gor\u0105cy, wydawa\u0142 si\u0119 nawet szowinist\u0105. O \u017co\u0142nierzy dba\u0142 nadzwyczajnie<\/i><\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/p>\n

Wraz z drug\u0105 brygad\u0105 z wielkim oddaniem dzieli\u0142 jej dalsze wojenne losy. Wielokrotnie odznacza\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowym m\u0119stwem, a nawet brawur\u0105, tak jak pod Stochodem, gdy na czele patrolu u\u0142a\u0144skiego obsadzi\u0142 br\u00f3d na wysoko\u015bci miejscowo\u015bci Sitowicze, odrzucaj\u0105c oddzia\u0142y kozackie,<\/span><\/span> <\/b>co umo\u017cliwi\u0142o wycofanie si\u0119 4 p.p. Legion\u00f3w z zaciskaj\u0105cego si\u0119 okr\u0105\u017cenia rosyjskiego.<\/span><\/span><\/p>\n

W prote\u015bcie <\/span><\/span>wobec postanowie\u0144 <\/span><\/span>Traktatu Brzeskiego<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>, wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142<\/span><\/span> spisek oficer\u00f3w Polskiego Korpusu Posi\u0142kowego, kt\u00f3rego trzon stanowili \u017co\u0142nierze II Brygady Legion\u00f3w i by\u0142 jednym z organizator\u00f3w<\/span><\/span> przej\u015bcia brygady przez front pod Rara\u0144cz\u0105 15\/16 lutego 1918 r. Tutaj 15 lutego na mo\u015bcie przez Prut aresztowa\u0142 austriackiego \u201eopiekuna\u201d
\nII Brygady gen. Schillera, co pozwoli\u0142o mu na ewakuowanie si\u0119 z ca\u0142\u0105 brygad\u0105. Po <\/span><\/span>Rara\u0144czy<\/i><\/span><\/span> aresztowany i wywieziony do obozu na W\u0119gry. 28 maja otrzyma\u0142 akt oskar\u017cenia o dezercj\u0119
\ni zbrodni\u0119 stanu. Proces toczy\u0142 si\u0119 w Marmaros-Sziget. Wyst\u0119powa\u0142 w g\u0142\u00f3wnej grupie oskar\u017conych (116 oficer\u00f3w) wraz z majorami Romanem G\u00f3reckim i W\u0142odzimierzem Ostoj\u0105 Zag\u00f3rskim oraz rotmistrzem Norbertem Oko\u0142owiczem. Pocz\u0105tkowo podczas procesu broni\u0142 si\u0119 bez adwokata, p\u00f3\u017aniej w sukurs aresztantom przyby\u0142 najlepszy adwokat przemyski Herman Liberman (znany p\u00f3\u017aniej dzia\u0142acz socjalistyczny i pose\u0142 na sejm). <\/span><\/span>W jego sprawie interweniowa\u0142 tak\u017ce u cesarza <\/span><\/span>Karola Habsburga<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span> legat papieski ks. Ratti, przysz\u0142y papie\u017c <\/span><\/span>Pius XI<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span>. <\/span><\/span>Proces trwa\u0142 a\u017c do 30 wrze\u015bnia 1918 r., kiedy to rozk\u0142ad zar\u00f3wno armii jak i ca\u0142ego cesarstwa spowodowa\u0142 abolicj\u0119 i rozkazem cesarza Karola II, aresztowanych wypuszczono na wolno\u015b\u0107. <\/span><\/span>2 pa\u017adziernika ksi\u0105dz zosta\u0142 u\u0142askawiony i kilka dni p\u00f3\u017aniej wraz z pozosta\u0142ymi s\u0105dzonymi, wypuszczony z wi\u0119zienia.<\/span><\/span> Wr\u00f3ci\u0142 do Galicji, najpierw do Lwowa, gdzie powracaj\u0105cym z Marmaros-Siget zgotowano aresztantom owacyjne przyj\u0119cie, a nast\u0119pnie do Przemy\u015bla<\/span><\/span>4<\/a><\/span><\/span><\/sup>.<\/span><\/span><\/p>\n

Impulsem do przyjazdu do Przemy\u015bla pod koniec pa\u017adziernika 1918 r. by\u0142a rozmowa z ks. abp. Bilczewskim we Lwowie, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na zaawansowane przygotowania Ukrai\u0144c\u00f3w do zaj\u0119cia kluczowych w Galicji Wschodniej miejscowo\u015bci w tym przede wszystkim Lwowa i Przemy\u015bla i utworzenia na tym terenie zal\u0105\u017ck\u00f3w ukrai\u0144skiego pa\u0144stwa. W\u00f3wczas zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w walk\u0119 o polsko\u015b\u0107 Przemy\u015bla i Kres\u00f3w Wschodnich.
\n<\/span><\/span>W listopadzie 1918 by\u0142 jednym z organizator\u00f3w polskich oddzia\u0142\u00f3w ochotniczych, a od
\n5 listopada 1918 dow\u00f3dc\u0105 grupy \u201eSan\u201d. <\/span><\/span><\/span>Od 4 do 11 listopada 1918 bra\u0142 aktywny udzia\u0142
\nw walkach z Ukrai\u0144cami. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 w \u017burawicy, gdzie uda\u0142o mu si\u0119 zatrzyma\u0107 w koszarach \u017co\u0142nierzy polskich z 9 stryjskiego pu\u0142ku piechoty i skierowa\u0107 ich do obsady Zasania. By\u0142 jednocze\u015bnie jednym z g\u0142\u00f3wnych organizator\u00f3w obrony Przemy\u015bla, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z mjr J. Stachiewiczem i p\u0142k W. Sikorskim. Prowadzi\u0142 rozmowy z austriackim komendantem miasta gen. S. Puchalskim. Pomimo choroby (hiszpanki) wzi\u0105\u0142 czynny udzia\u0142 w walkach o Przemy\u015bl, w dniach 11 i 12 listopada 1918 r. Dwukrotnie interweniowa\u0142
\nw \u017burawicy, w koszarach by\u0142ego 9 stryjskiego pu\u0142ku piechoty. Tutaj spotka\u0142 si\u0119 wraz z kpt. Matczy\u0144skim z mjr Julianem Stachiewiczem, kt\u00f3ry przyby\u0142 na czele odsieczy krakowskiej. Dla ca\u0142ej tr\u00f3jki spotkanie to by\u0142o niezwykle radosnym prze\u017cyciem. Nie widzieli si\u0119 od
\n1917 r., a wsp\u00f3lne prze\u017cycia szczeg\u00f3lnie niezwykle ci\u0119\u017ckiej kampanii wo\u0142y\u0144skiej 1915 i 1916 r. cementowa\u0142y przyja\u017a\u0144. Ca\u0142a tr\u00f3jka wsiad\u0142a do samochodu i najpierw uda\u0142a si\u0119 na Winn\u0105 G\u00f3r\u0119 by z rejonu fortu obejrze\u0107 i zapozna\u0107 si\u0119 z polem walki. To w\u0142a\u015bnie tutaj na Winnej G\u00f3rze zrodzi\u0142 si\u0119 plan odbicia \u015br\u00f3dmie\u015bcia. W swoich wspomnieniach ks. J. Pana\u015b poda\u0142, \u017ce obj\u0119cie dow\u00f3dztwa przez mjr J. Stachiewicza odby\u0142o si\u0119 bez najmniejszego oporu, a sam dow\u00f3dca bardzo szybko zjedna\u0142 sobie wszystkich zdobywaj\u0105c <\/span><\/span>nie tylko og\u00f3lny pos\u0142uch, ale
\ni powa\u017canie<\/i><\/span><\/span>. <\/span><\/span><\/p>\n

Do maja 1919 ks. J\u00f3zef Pana\u015b bra\u0142 czynny udzia\u0142 w <\/span>walkach o Lw\u00f3w<\/span><\/a><\/span>.<\/span> Mianowany dziekanem duszpasterstwa wojskowego przy Dow\u00f3dztwie Wojska Polskiego w Ma\u0142opolsce Wschodniej dowodzonej przez gen. Tadeusza Jordana Rozwadowskiego. We wrze\u015bniu 1919 r. zosta\u0142 przeniesiony do Dow\u00f3dztwa Okr\u0119gu Generalnego Lw\u00f3w. W lipcu 1919 sta\u0142 si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych inicjator\u00f3w powstania <\/span>Stra\u017cy Mogi\u0142 Polskich Bohater\u00f3w<\/span><\/a><\/span>, kt\u00f3ra zainicjowa\u0142a budow\u0119 <\/span>Cmentarza Orl\u0105t Lwowskich<\/span><\/a><\/span>. U\u0142o\u017cy\u0142 specjalny statut dla tej organizacji. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Podczas wojny polsko-bolszewickiej<\/span><\/a><\/span> sprawowa\u0142 funkcj\u0119 dziekana Naczelnego Dow\u00f3dztwa Wojsk Polskich w Galicji Wschodniej<\/span><\/a><\/span>. Uczestniczy\u0142 w bitwie pod Zadw\u00f3rzem<\/span><\/a><\/span>. Od wrze\u015bnia 1919 by\u0142 dziekanem Okr\u0119gu Korpusu VI<\/span><\/a><\/span> we Lwowie, a od listopada 1921 pe\u0142ni\u0105cym obowi\u0105zki szefa duszpasterstwa katolickiego Dow\u00f3dztwa Okr\u0119gu Korpusu Nr X<\/span><\/a><\/span> 
\nw Przemy\u015blu. 3 maja 1922 zosta\u0142 zweryfikowany w stopniu proboszcza ze starsze\u0144stwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 9. lokat\u0105 w duchowie\u0144stwie wojskowym wyznania rzymskokatolickiego. Jego odwaga na polu walki, by\u0142a wysoko oceniana przez marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3ry wielokrotnie nagradza\u0142 go najwy\u017cszymi odznaczeniami wojskowymi. <\/span>W 1922 r. odznaczony Virtuti Militari V klasy5<\/a><\/sup>. <\/span><\/span><\/p>\n

We wniosku o nadanie ks. Panasiowi Orderu Virtuti Militari za wk\u0142ad w obron\u0119 Przemy\u015bla, wnioskodawca p\u0142k Sztabu Generalnego Julian Stachiewicz napisa\u0142: <\/span><\/span>Bierze czynny udzia\u0142 w obsadzeniu Przemy\u015bla przez ochotnicze oddzia\u0142y polskie. Dnia 4 listopada 1918 r. po zamachu dokonanym przez Ukrai\u0144c\u00f3w, ks. Pana\u015b obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo w Przemy\u015blu na Zasaniu, obsadzi\u0142 wszystkie mosty i sam dopilnowuje ich obsady. Gdy gen. Puchalski, austriacki dow\u00f3dca Przemy\u015bla, wydaje rozkaz poddania Zasania, kt\u00f3re posiada\u0142o w olbrzymich sk\u0142adach amunicyjnych 10 000 karabin\u00f3w,<\/i><\/span><\/span> <\/b>250 karabin\u00f3w maszynowych, wiele armat i olbrzymi\u0105 ilo\u015b\u0107 amunicji karabinowej i armatniej, sprzeciwia si\u0119 wykonaniu rozkazu nawet
\nw chwili, gdy na rozkaz gen. Puchalskiego za\u0142oga \u017burawicy, b\u0119d\u0105ca na<\/i><\/span><\/span> <\/i>ty\u0142ach Przemy\u015bla, poddaje si\u0119 Ukrai\u0144com. Po obj\u0119ciu dow\u00f3dztwa na Zasaniu przez p\u0142k. Sikorskiego ks. Pana\u015b przechodzi z w\u0142asnej inicjatywy do \u017burawicy, gdzie polskim \u017co\u0142nierzom za\u0142adowanym do odjazdu do Rzeszowa, wydaje rozkaz opuszczenia wagon\u00f3w, razem z nimi uderza na ukrai\u0144skie posterunki i po kr\u00f3tkiej walce uwalnia \u017burawic\u0119, przywracaj\u0105c w ten spos\u00f3b przerwane po\u0142\u0105czenie Przemy\u015bla z Krakowem. Po odje\u017adzie dnia 5 XI p\u0142k. Sikorskiego z Przemy\u015bla, obejmuje na wyra\u017any rozkaz gen. Roji dow\u00f3dztwo grupy San, obsadza wa\u017cniejsze punkty i przej\u015bcia przez rzek\u0119, sam osobi\u015bcie kontroluje posterunki przy mostach i przy magazynach amunicji na wsch\u00f3d od Sanu. W czasie silnych wewn\u0119trznych tar\u0107 powsta\u0142ych wskutek og\u0142oszenia \u201eRepubliki Przemyskiej\u201d rad robotniczo-\u017co\u0142nierskich wyt\u0119\u017ca wszelkie si\u0142y, aby utrzyma\u0107 porz\u0105dek w\u015br\u00f3d sprzecznych \u017cywio\u0142\u00f3w. Dnia 10 XI oddaje dow\u00f3dztwo grupy San mjr. Julianowi Stachiewiczowi, przeczem od gen. Roji otrzymuje gor\u0105ce podzi\u0119kowanie i uznanie za sw\u0105 chlubn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107<\/i><\/span><\/span>6<\/a><\/i><\/span><\/span><\/sup>.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

17 maja 1926 roku Ks. J\u00f3zef Pana\u015b sprzeciwi\u0142 si\u0119 publicznie zamachowi stanu J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego co doprowadzi\u0142o w konsekwencji do zwolnienia go ze stanowiska i przeniesienia w stan spoczynku. Zamieszka\u0142 w\u00f3wczas we Lwowie przy ul. \u015bw. Miko\u0142aja 2. Od tej pory ten zas\u0142u\u017cony legionowy kapelan odda\u0142 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci publicznej. W okresie
\nII Rzeczypospolitej bardzo zaanga\u017cowany w dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105 szczeg\u00f3lnie
\nw szeregach PSL i PSL Piast. Entuzjasta i organizator sp\u00f3\u0142dzielczo\u015bci, opracowa\u0142 statut dla wiejskich sp\u00f3\u0142dzielni, opowiada\u0142 si\u0119 w obronie najbiedniejszych Polak\u00f3w, uznawany by\u0142 za radykalnego dzia\u0142acza ludowego. Pe\u0142ni\u0142 w latach 1928-1938 szereg czo\u0142owych funkcji we w\u0142adzach Stronnictwa Ludowego.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Wybuch II wojny \u015bwiatowej we wrze\u015bniu 1939 r., zasta\u0142 ks. Panasia we Lwowie. Tam te\u017c, jako przedstawiciel Stronnictwa Ludowego, w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w konspiracyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Komendy Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej Obszaru Lwowskiego. Z pocz\u0105tkiem 1940 r. otrzyma\u0142 misj\u0119 kuriersk\u0105 do premiera rz\u0105du Rzeczypospolitej Polskiej na uchod\u017astwie, gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego we Francji. Mia\u0142 przekaza\u0107 tragiczny obraz okupacji sowieckiej. Nigdy jednak nie odtar\u0142 do celu swej podr\u00f3\u017cy. W kwietniu 1940 r. zosta\u0142 aresztowany
\ni torturowany w wi\u0119zieniu NKWD umiejscowionym w dawnym budynku Miejskiego Zarz\u0105du Energetycznego we Lwowie. Okoliczno\u015bci jego \u015bmierci nie s\u0105 znane po dzie\u0144 dzisiejszy. Niestety nie znamy tak\u017ce miejsca jego poch\u00f3wku. Jak wspomina W\u0142adys\u0142aw Szarek, cz\u0142onek rodziny ks. Panasia z Odrzykonia: \u201e<\/span><\/span>Przekaz podawany w rodzinie przez ojca by\u0142 taki, \u017ce ksi\u0105dz Pana\u015b zosta\u0142 wyrzucony przez okno podczas przes\u0142uchania przez NKWD.<\/i><\/span> <\/b><\/i>\u015amia\u0142o mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce te dramatyczne konsekwencje spowodowane by\u0142y jego heroiczn\u0105 postaw\u0105, patriotyzmem
\ni m\u0119stwem, kt\u00f3re nie pozwoli\u0142y na uleg\u0142o\u015b\u0107 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119\u201d.<\/i><\/span><\/p>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, i\u017c \u017cycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 J\u00f3zefa Panasia to niedo\u015bcigniony wz\u00f3r ksi\u0119dza, \u017co\u0142nierza i <\/span><\/span><\/span>patrioty. Ten kapelan Legion\u00f3w Polskich to posta\u0107, kt\u00f3ra do dzi\u015b wywo\u0142uje uczucie dumy i podziwu. Jak sam napisa\u0142:<\/span><\/span> \u201eOdda\u0107 \u017cycie za Polsk\u0119 brzmi dzi\u015b patetycznie, ale w 1914 roku tysi\u0105ce m\u0142odych ludzi wyrusza\u0142o, aby walczy\u0107 o odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci ponad sto lat wcze\u015bniej roztrwonionej i cena tej decyzji by\u0142a najwy\u017csza<\/i><\/span><\/span>\u201d<\/span><\/span>7<\/a><\/span><\/span><\/sup>.<\/span><\/span><\/p>\n

J\u00f3zef Pana\u015b jest autorem wielu wspomnie\u0144, m.in; My II brygada, Rara\u0144cza-Huszt-Marmaros Sziget, Z ci\u0119\u017ckich dni Przemy\u015bla, oraz licznych publikacji na \u0142amach prasy ludowej. Odznaczony by\u0142 m.in. Orderem Virtuti Militari i Krzy\u017cem Walecznych. Krzy\u017c Virtuti Militari V kl. otrzyma\u0142 za obron\u0119 Przemy\u015bla; Oficerski Krzy\u017c Polonia Restituta, za zorganizowanie rewolucji II Brygady przeciw Austrii, bitwy pod Rara\u0144cz\u0105 i obron\u0119 honoru \u017co\u0142nierza polskiego w procesie w Marmorosz-Sziget; czterokrotny Krzy\u017c Walecznych za zas\u0142ugi w Legionach Polskich i wojnie polsko-bolszewickiej.<\/span><\/span> Ksi\u0105dz pp\u0142k. J\u00f3zef Pana\u015b zosta\u0142 tak\u017ce odznaczony szczeg\u00f3lnym dla Przemy\u015bla odznaczeniem za wk\u0142ad w obron\u0119 polsko\u015bci Przemy\u015bla – Gwiazd\u0105 Przemy\u015bla nr 204 za I obron\u0119.<\/span><\/span><\/p>\n

Po zako\u0144czeniu sesji popularno-naukowej, uczestnicy konferencji udali si\u0119 na przemyskie cmentarze, by uhonorowa\u0107 replik\u0105 odznaki honorowej \u201eGwiazda Przemy\u015bla\u201d kolejne cztery nagrobki uczestnik\u00f3w walk o polsko\u015b\u0107 Przemy\u015bl i Ziemi Przemyskiej. Na Cmentarzu Wojskowym by\u0142y to nagrobki Tadeusza Dobrowolskiego, Tadeusza Chmielewskiego i Zygmunta Pi\u0105tkiewicza, natomiast na Cmentarzu G\u0142\u00f3wnym w Przemy\u015blu \u2013 nagrobek Micha\u0142a Celi\u0144skiego. Uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 w asy\u015bcie harcerzy 5 Przemyskiej Dru\u017cyny Starszoharcerskiej, Pocztu Sztandarowego i cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Przemy\u015bla i Regionu oraz cz\u0142onk\u00f3w rodziny (w tym prawnuka) \u015bp. Tadeusza Dobrowolskiego.<\/span><\/span><\/p>\n

\u201eGwiazda Przemy\u015bla\u201d \u2013 to odznaka honorowa, przyznawana uczestnikom walk
\no polsko\u015b\u0107 Przemy\u015bla i Ziemi Przemyskiej w wojnie polsko-ukrai\u0144skiej z lat 1918-1919 przez przemyski Komitet Wojskowo-Cywilny. Z ponad dziewi\u0119ciu tysi\u0119cy odznaczonych, Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Przemy\u015bla i Regionu ustali\u0142o do tej pory nazwiska ok. 7 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. By\u0142o to mo\u017cliwe nie tylko dzi\u0119ki kwerendom prowadzonym przez Bogus\u0142aw\u0119 Pieczy\u0144sk\u0105 i Janusza Batora oraz informacjom przekazywanym przez rodziny odznaczonych. Towarzystwo w ramach realizowanego w 2018 roku projektu podj\u0119\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c uhonorowania losowo wybranych bohater\u00f3w tych walk i od ponad roku do ich pomnik\u00f3w nagrobnych uroczy\u015bcie przytwierdza repliki \u201eGwiazdy Przemy\u015bla\u201d. Uhonorowano ju\u017c w ten spos\u00f3b nagrobki m.in. na przemyskich cmentarzach, w Ja\u0107mierzu i Posadzie Ja\u0107mierskiej,
\na w najbli\u017cszym czasie planuje odznaczenie grob\u00f3w obro\u0144c\u00f3w Przemy\u015bla pochowanych na warszawskich Pow\u0105zkach.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

18 maja 2019 r., w drugim dniu konferencji, 56 osobowa grupa uda\u0142a si\u0119 na wycieczk\u0119 historyczno \u2013 edukacyjn\u0105 <\/span><\/span>\u201e\u015aladami ksi\u0119dza J\u00f3zefa Panasia po Lwowie\u201d<\/i><\/span><\/span> bowiem
\ni w tym mie\u015bcie ten wyj\u0105tkowy ksi\u0105dz, \u017co\u0142nierz i spo\u0142ecznik zaznaczy\u0142 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107. <\/span><\/span>Zapoznani z lwowskim okresem \u017cycia ksi\u0119dza J\u00f3zefa Panasia uczestnicy wycieczki \u015bladem zdarze\u0144 z Jego \u017cycia zatrzymali si\u0119 przy dawnym budynku NKWD (wcze\u015bniej Miejskich Zak\u0142ad\u00f3w Energetycznych we Lwowie, ul. Pe\u0142czy\u0144ska 55) gdzie ksi\u0105dz by\u0142 torturowany. Niestety nie uda\u0142o si\u0119 tam z\u0142o\u017cy\u0107 wi\u0105zanki kwiat\u00f3w, ani zapali\u0107 zniczy, gdy\u017c obecnie jest to strze\u017cona siedziba S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa Ukrainy.<\/span><\/p>\n

Kolejnym, wa\u017cnym punktem wycieczki <\/span> by\u0142 Cmentarz Orl\u0105t Lwowskich, do powstania kt\u00f3rego ks. J\u00f3zef Pana\u015b bardzo si\u0119 przyczyni\u0142, inicjuj\u0105c powstanie Stra\u017cy Mogi\u0142 Polskich Bohater\u00f3w we Lwowie, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do utworzenia Cmentarza Orl\u0105t Lwowskich.<\/span><\/span><\/p>\n

Zwie\u0144czeniem pobytu we Lwowie by\u0142 spektakl w Lwowskim Akademickim Obwodowym Teatrze Lalki, gdzie aktorzy teatru polskiego w przedstawieniu \u201eDziewczyna
\ni genera\u0142. \u015apiewaj\u0105ca historia wielkiej mi\u0142o\u015bci Renaty Bogda\u0144skiej i Genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa\u201d zaprezentowali wi\u0105zank\u0119 pi\u0119knych patriotyczno lirycznych pie\u015bni z czas\u00f3w wojny. Po spektaklu uczestnicy wycieczki spotkali si\u0119 z przedstawicielami miejscowej Polonii.<\/span><\/span><\/p>\n

Organizatorzy konferencji <\/span><\/span>\u201eKs. p\u0142k. J\u00f3zef Pana\u015b \u2013 obro\u0144ca Ziemi Przemyskiej
\ni Lwowskiej\u201d <\/span><\/span><\/span>sk\u0142adaj\u0105 serdeczne podzi\u0119kowanie za \u017cyczliwe przyj\u0119cie, uczestnictwo w sesji w Przemy\u015blu oraz wycieczce edukacyjnej do Lwowa i ju\u017c dzi\u015b zapraszaj\u0105 na ostatni trzeci dzie\u0144 konferencji, 8 wrze\u015bnia br., podczas kt\u00f3rego nast\u0105pi ods\u0142oni\u0119cie symbolicznego Obelisku po\u015bwi\u0119conego ks. J\u00f3zefowi Panasiowi, nadanie imienia ks.p\u0142k J\u00f3zefa Panasia \u2013 Sali wyk\u0142adowej I Liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego w Przemy\u015blu oraz promocja publikacji \u201eOdznaczeni Gwiazd\u0105 Przemy\u015bla\u201d.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n